Van Boom tot Beeld, Legenda bij houtsoorten


begrip definitie eenheid min.
(- -)
max.
(+ +)
toelichting, tekening
volumegewicht: het gewicht bij een vochtgehalte van 10% / het volume bij een vochtgehalte van 10%.
Een hoge waarde betekent zwaar hout, een lage waarde licht hout.
kg/dm3 0,34 0,97
buigsterkte: De maximale buigspanning (op het moment van breuk) van een balk.
Een hoge waarde betekent sterk hout, een lage waarde zwak hout.
kg/cm2 450 1690 buigspanning
Elasticiteitsmodulus: Mate van stijfheid onder belasting.

De E-modulus wordt bepaald dmv. een trekproef tot aan breuk. De trekspanning wordt op de verticale as uitgezet en de optredende rek op de horizontale as. We zien in het diagram rechts twee voorbeelden:
- een rode lijn (buigzaam en sterk hout) en een blauwe (stijf en zwakker hout)
- elke curve vertoont eerst een lineaire rek; dit is het elastische gebied, zonder schade. De helling van die lijn is de E-modulus
- daarna een afvlakking, en dan een afname; dit is het plastische gebied waarin de breuk begint
- het eindpunt is het moment van breken

Een hoge E-modulus betekent stijf, weinig buigzaam hout, een lage waarde buigzaam, soepel hout.
kg/cm2 x 1000 55 190 trekproef
splijtsterkte: De kracht die nodig is om een stuk hout dwars op de vezelrichting uit elkaar te trekken, te splijten.
Hiervoor gebruikt men een proefstuk met standaard afmetingen.
De splijtsterkte kan dwars op de groeiringen of parallel aan de groeiringen worden bepaald. Gegeven getallen zijn gemiddelden van deze twee.

Een hoge waarde betekent moeilijk splijtbaar hout, een lage waarde makkelijk splijtbaar hout.
kg/cm 24 125 splijtproef
hardheid (Janka) kops: De weerstand tegen het indringen van een harder materiaal.
Volgens Janka is dat de kracht in (kg), om een stalen kogel van 11,3 mm diameter tot de halve diameter in het kopse hout te drukken.
De hardheid van laathout (donker deel van groeiring) is hoger dan vroeghout (licht deel).

Een hoge waarde betekent hard hout, een lage waarde zacht hout.
kg 220 1030 splijtproef
hardheid (Janka) langs: De weerstand tegen het indringen van een harder materiaal.
Volgens Janka is dat de kracht in (kg), om een stalen kogel van 11,3mm diameter tot de halve diameter in het langse hout te drukken.
De langs-hardheid is voor de meeste houtsoorten ca. 3/4 van de kopse hardheid.
De langs-hardheid kan op het radiale en tangentiale vlak worden bepaald. Gegeven getallen zijn gemiddelden hiervan.

Een hoge waarde betekent hard hout, een lage waarde zacht hout.
kg 140 1240 splijtproef
krimp radiaal: De procentuele lengteverandering (dwars op de groeiringen) per % vochtverandering.

De radiale krimp is bij alle houtsoorten kleiner dan de tangentiale krimp; dit veroorzaakt kromtrekken en scheuren.

Een groot getal betekent sterke krimp bij droging.
% lengte per % vocht 0,07 0,32 splijtproef
krimp tangentiaal: De procentuele lengteverandering (langs de groeiringen) per % vochtverandering.

Een groot getal betekent sterke krimp bij droging.
% lengte per % vocht 0,16 0,61
krimpverhouding tangentiaal / radiaal: De verhouding tussen de krimp in tangentiale en de krimp in radiale richting.
Een groot getal betekent een grotere kans op kromtrekken en radiale droogscheuren.
- / - 1,2 3,0